16 Nisan 2013 Salı

DİN SOSYOLOJİSİ (İLH2008)- aöf Ders Notu Çıkmış Sorular


1-DIN SOSYOLOJISININ DOĞUŞU VE GELIŞIMI

Sosyoloji’nin konusu ve özel sosyolojiler;
Sosyoloji dilimize önce, “İlm-i İctima” ve “içtimaiyat” olarak çevrilmiştir. Günümüzde “toplumbilim” olarak Türkçeleştirilse de, bütün dünyada olduğu gibi, ülkemizde de sosyoloji olarak kullanımı rağbet görmektedir. Eti-molojik anlamıyla Sosyoloji’yi toplumsal olanın bilimi olarak nitelendirebiliriz.

Konusu insan toplumları olan sosyoloji, toplum içinde ortaya çıkan sosyal ilişkileri, sosyal olayları, sosyal kurumları, sosyal yapıları ve bu yapıdaki değişmeleri inceler. Toplumsal hayatın karmaşık ve dinamik yapısını anlamaya ve açıklamaya çalışan Sosyoloji, bir takım dallara ayrılmıştır.

Bu çerçevede sosyolojiyi,
·         genel ve
·         özel sosyoloji olarak iki temel kategoriye ayırmak  mümkündür.
Din sosyolojisi de,  sosyolojinin özel bir dalıdır.




DİN SOSYOLOJİSİ
Sosyoloji nasıl genç bir bilim ise, din sosyolojisi de onun bir alt dalı olarak  daha genç bir bilimdir. ‘Din Sosyolojisi’ terimini ilk defa Emile Durkheim 1899’da bir yazısında kullanmıştır. Din sosyolojisinin 20. yüzyılın başında kurulduğunu söylemek mümkündür.

Din sosyolojisinin konusu, bilimler sınıflamasındaki konumu ve özel din sosyolojileri;

Din sosyolojisi, adından da anlaşılacağı gibi, din ve toplum sorunsalı ile ilgilenir. Bu çerçevede,
·         Din ve toplum ilişkileri,
·         Karşılıklı etkileşimi yani  dinin/dini hayatın toplum üzerindeki etkileri ile toplumun/toplumsal hayatın din ve dini hayat üzerindeki etkileri,
·         Dini gruplaşmalar, dini kurumlar/örgütlenmeler din sosyolojisinin en temel konularıdır.

Din sosyolojisinin konumu, insan bilimleri ile din bilimlerini birbirine bağlayan köprüde aranmalıdır. Başka bir deyişle din sosyolojisinin, bir yandan toplumun incelenmesi diğer yandan dinin incelenmesine dayalı iki kanatlı durumu, onun sosyal  bilimler ile ilahiyat (teoloji) bilimleri arasında bulunmasını zorunlu kılmaktadır.

Sosyolojide olduğu gibi din sosyolojisi de uzmanlaşmış alt dallara ayrılmıştır. Bütün dinlerin sosyolojik incelemesini kendine konu edinen genel din sosyolojisi ile yalnız bir dine ait sosyolojik konuları ele alan özel din  sosyolojileri vardır.

 Din sosyolojisinde yöntem ve teknikler;

Yöntem (metot, usul); belli bir amaca, hedefe ulaşabilmek için izlenilmesi
gereken yol, süreç, sistem vb. anlamına gelir.
Teknik ise; seçilen yönteme bağlı olarak belirlenen /kullanılan veri edinme araçlarıdır. Bu çerçevede, Din Sosyoloji, dinin toplumsal boyutunu ele alıp incelerken Genel Sosyoloji’nin  yöntem ve tekniklerinden yararlanır.

Dolayısıyla, sosyolojik bir araştırmada, doğal olarak Din sosyolojisi incelemelerinde de kullanılan üç aşamalı uygulamadan söz edilebilir:
v  Gözlemleme,
v  Karşılaştırma ve
v  Açıklama.
Din sosyolojisinde kullanılan başlıca araştırma teknikleri ise;
v  Alan araştırması,
v  Monografi,
v  Anket,
v  Mülakattır.
Din sosyolojisinin tarihi;
Modern bir bilim dalı olarak din sosyolojisi yeni olsa da din ve toplum sorunsalı üzerinde düşünme ve inceleme yeni değildir. Bu çerçevede, ilkçağ Yunan düşünürleri arasında özellikle Eflatun ve Aristo gibi filozoflarla;

Hıristiyan ortaçağında Saint Augustin ve Akinaslı Saint Thomas gibi bilginlerin din–toplum ilişkileri üzerine önemli bazı tespitlerde bulundukları  görülmektedir. Öte yandan, ortaçağın sonlarından itibaren başlayan coğrafi keşifler, Rönesans, Reform, bilimsel ve teknik buluşlar, Aydınlanma hareketi, Fransız Devrimi ve Sanayi Devrimi gibi bazı değişim hareketlerinin modern  sosyoloji ve dolayısıyla din sosyolojisinin doğuşunda önemli etkilere yol  açtığı söylenebilir. 

Bu arada, sosyolojinin isim babası Auguste Comte ve “din sosyolojisi” terimini ilk defa kullanan  Emile Durkheim ile
v  Max Weber,
v  Joachim Wach,
v  Gustav Mensching ve
v  Gabriel Le Bras gibi isimlerin modern sosyoloji ve din  sosyolojisinin doğuşuna olan katkıları bulunmaktadır.

18. ve 19. yüzyılın bu kurucu düşünürlerinden sonra da gelişimini hızla sürdüren din
sosyolojisi, 20. yüzyılda pek çok değerli bilim adamının katkıları ve örneğin Thomas Luckmann, Peter Berger ve Robert Bellah gibi yaşayan din  sosyologlarının önemli teorileri ile günümüzde de önemini korumaya devam etmektedir.





Özetin tamamı için tıklayınız.
www.kolayaof.com
AÖF Artık çok kolay!

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder